Η Άποψή μας για την παράσταση “Το Ημερολόγιο ενός Τρελού” του Νικολάι Γκόγκολ από την Ομάδα GAFF στο Θέατρο Επί Κολωνώ

Ο Νικολάι Βασίλιεβιτς Γκόγκολ θεωρείται ο πατέρας του ρωσικού ρεαλισμού στην πεζογραφία. Γεννήθηκε τον Μάρτιο του 1809 και πέθανε τον Φεβρουάριο του 1852. Οι κωμωδίες του Επιθεωρητής (1835) και Παντρολογήματα (1842) θεωρούνται «κλασικές» σήμερα• τα διηγήματά του Το παλτό, Η μύτη, Το ημερολόγιο ενός τρελού έχουν διασκευαστεί για το θέατρο. Το τελευταίο παρουσιάζει η Ομάδα Gaff σε δική της μετάφραση και διασκευή.

Ο Αξέντι Ιβάνοβιτς Προπίτσιν, ένας κατώτερος δημόσιος υπάλληλος, καθώς βλέπει τα όνειρα και τις επιθυμίες του να διαψεύδονται, μας αφηγείται και ενώ βρίσκεται σε κατάσταση παραληρήματος, τον έρωτα του για την κόρη του διευθυντή του, τη φιλία του με τη σκυλίτσα της, τη στέψη του βασιλιά της Ισπανίας … μέσα από ένα ημερολόγιο που ο χρόνος δεν έχει καμία σημασία, υπονοείται μέσα από τις σημειώσεις του Προπίτσιν, αλλά δεν έχει μορφή, είναι σαν να μην υπάρχει. Πρόκειται για ένα «ψυχογράφημα» όπου απόγνωση, χιούμορ, λογική και τρέλα προσκαλούν τον θεατή σε ένα ταξίδι αναλογισμού για το ποιος είναι ο «τρελός» ο αφηγητής ή ο κόσμος ή και οι δύο.

Η διασκευή είναι αντάξια του διηγήματος και η μετάφραση έχει ροή και καθαρότητα που επιτρέπει στον ηθοποιό να απαγγέλει χωρίς να βασανίζεται.

Η σκηνοθετική ματιά του Κωνσταντίνου Πασσά προσεγγίζει τον Προπίτσιν σαν έναν μοναχικό άνθρωπο που βρίσκει καταφύγιο στο ημερολόγιό του για να εκφραστεί και να ονειρευτεί. Βοηθούμενος από την έξυπνη ιδέα της Σοφίας Καραγιάννη να χρησιμοποιηθεί μία ντουλάπα, ως σκηνικό αντικείμενο που υπογραμμίζει τον εγκλωβισμό του ήρωα στην αδιάφορη καθημερινότητα και στα απραγματοποίητα όνειρά του, καταφέρνει να αποδώσει επί σκηνής το συγκλονιστικό αφήγημα του Γκόγκολ. Καθώς ο ηθοποιός βρίσκεται συνεχώς σε κίνηση και μάλιστα πολύ έντονη κίνηση, έχει μετριαστεί η συναισθηματική φόρτιση του ήρωα και ξέπνοος πλέον ζητά από τη μητέρα του βοήθεια: «μητέρα, μητέρα, σώσε τον δύστυχο τον γιο σου». Ο Πασσάς υπογράφει και τη μουσική επιμέλεια της παράστασης στην οποία έχει κάνει εξαιρετική δουλειά τόσο στη επιλογή των τραγουδιών όσο και στη στιγμή που ακούγονται. Το όλο εγχείρημα ενισχύεται από τους φωτισμούς του Νίκου Βλασόπουλου που «φωτίζουν» στα καίρια σημεία τον πρωταγωνιστή δίνοντας έμφαση στο κωμικό ή το τραγικό της στιγμής.

Ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης πραγματικά είναι συγκλονιστικός. Είναι επαγγελματίας και σέβεται το θεατρόφιλο κοινό. Παρόλο που έχει και άλλες υποχρεώσεις ως ηθοποιός φαίνεται ανεπηρέαστος και από τον δύσκολο χειμώνα που πρωταγωνιστούσε σε τρεις παραστάσεις. Χτίζει σιγά σιγά την «τρέλα» του Αξέντι Ιβάνοβιτς Προπίτσιν και βιώνει πραγματική ανακούφιση όταν γκρεμίζεται και το τελευταίο κομμάτι της κλειστοφοβικής ζωής του. Η κίνησή του είναι φυσική, η άρθρωση καθαρή, ελέγχει τον τόνο της φωνής του. Φαίνεται πως έχει επίγνωση ότι αναμετριέται με μία διαταραγμένη προσωπικότητα από τις πρώτες του λέξεις που εκφέρει. Είναι τόσο δυνατές οι στιγμές καθώς διαβάζει τα γράμματα της Μέτζι, αλλά και στο τέλος, όταν έχει πλέον ελευθερωθεί.

Η Ομάδα Gaff έχει κάνει πολύ καλή προετοιμασία για να παρουσιαστεί επί σκηνής τόσο αξιόλογο αποτέλεσμα. Εμείς πάντως αναρωτιόμαστε για τα όρια ανάμεσα στην τρέλα και τη λογική• ίσως ο ήρωας του Γκόγκολ είναι ο γνωστικός που απλά έχει μία διαφορετική θέαση του κόσμου, αν λάβουμε υπόψη τη θέση του Lacan ότι η τρέλα είναι μια μορφή ελευθερίας.

Της Κατερίνας Δημητρακοπούλου, 19/05/22
Πολιτιστικός συντάκτης

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.