Η Άποψή μας για την παράσταση “Ένα κάποιο κενό” της Βαλέριας Δημητριάδου στο θέατρο Εμπορικόν.
Γράφει η Κατερίνα Δημητρακοπούλου*
25/03/26
Η Βαλέρια Δημητριάδου ως δραματουργός και σκηνοθέτης, μετά τα Και εφύτευσεν ο Θεός παράδεισον (sex trafficking) και Ενενήντα (γηρατειά) μας παρουσιάζει το νέο της δημιούργημα με θέμα το εσωτερικό κενό του σύγχρονου ανθρώπου. Ένα κενό που κάποιοι επέλεξαν, ένα κενό που κάποιοι αναγκάζονται να βιώνουν, ένα κενό στις σχέσεις, ένα κενό στην επικοινωνία, ένα κενό στην ψυχή και στο μυαλό.
Η πλοκή του έργου εξελίσσεται μέσα από επτά ιστορίες, φαινομενικά αγνώστων μεταξύ τους ανθρώπων αλλά, τελικά, τόσο γνώριμων όσο και ξένων. Σκεφτείτε τη δυναμική του αριθμού επτά από την αρχαιότητα (τάξη και αρμονία στη φύση) μέχρι και τις δοξασίες του Χριστιανισμού (ευσπλαχνία, ταπεινότητα, αγνότητα, φιλαλληλία, επιείκεια, καλοσύνη, εργατικότητα). Κλείστε τα μάτια και φανταστείτε το ουράνιο τόξο … Επτά ρόλοι επί σκηνής με τα δικά του ξεχωριστά βιώματα ο κάθε ρόλος επώδυνα ή μη. Όλοι βιώνουν μία δική τους καθημερινότητα, αδιαφορώντας για τον άνθρωπο μέσα τους και δίπλα τους. Επτά ιστορίες που μπορούν να «σταθούν» και ως αποσπασματικοί μονόλογοι χωρίς να χάσουν την ουσία της κενότητας. Το μπλε φως της οθόνης των συσκευών αφής μας προσελκύει σε έναν κόσμο μοναξιάς, απομόνωσης και εικονικής ελευθερίας.
Η σκηνοθεσία της Βαλέριας Δημητριάδου στοχεύει στην ανθρώπινη υπόσταση, επιχειρεί να δείξει πως ο άνθρωπος μπορεί να γίνει ξανά κυρίαρχος της ζωής του. Έχει δώσει μεγάλη σημασία στη λεπτομέρεια, στα εύθραυστα όρια της ανθρώπινης υπόστασης που έχει μάθει να βιώνει το κενό μέσα της σαν κάτι το κανονικό. Δίδαξε τους ηθοποιούς την αυτονομία και παράλληλα, έχτισε ένα σύμπαν που αναπνέει, όπως ο ασθενής που βρίσκεται σε κώμα. Οι παλμοί άλλοτε εξασθενημένοι άλλοτε σχεδόν κανονικοί, όσο η μηχανική υποστήριξη είναι σε λειτουργία. Η ίδια επιμελείται τη μουσική της παράστασης που μαζί με τα ηχητικά τοπία του Φοίβου Παπαγιάννη έχουν «ζωντανό ρόλο» στη δράση του έργου δίνοντας πνοή και φωνή στις σκέψεις και τα θέλω των χαρακτήρων. Οι βιντεοπροβολές (Αποστόλης Κουτσιανικούλης, σχεδιασμός video) αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της παράστασης. Στέκονται αμίλητες πάνω από τα κεφάλια των ηθοποιών, όχι σαν λαιμητόμοι, αλλά σαν προέκταση του χαμένου εαυτού των χαρακτήρων, των ανεκπλήρωτων ονείρων τους, των χαμένων ευκαιριών. Είναι εκεί ως προειδοποίηση πως υπάρχει ακόμα χρόνος για ουσιαστική αλλαγή, για πραγματική ζωή πέρα από τις cyber οθόνες.
Επτά ηθοποιοί, Αθηνά Αλεξοπούλου, Ιωάννα Ασημακοπούλου, Αντώνης Καρυστινός, Αλέξανδρος Μαυρόπουλος, Μιχάλης Πανάδης, Νικόλας Παπαδομιχελάκης, Αθηνά Σακαλή ενσαρκώνουν τους χαρακτήρες του έργου με φυσικότητα, ισορροπώντας στο τεντωμένο σκοινί της εύθραυστης ψυχοσύνθεσης τους. Αθηνά Αλεξοπούλου και Αντώνης Καρυστινός ένα ζευγάρι που δεν μπορεί να αντέξει ο ένας τον άλλον τώρα που είναι μόνοι τους. Εκείνη αφήνει ελεύθερα τα εκφραστικά της μέσα, εκείνος δείχνει την αδύναμη πλευρά του, πονά για την αποτυχία του. Η Ιωάννα Ασημακοπούλου, νέα μητέρα, γίνεται ολόκληρη ένα μεγάλο ερωτηματικό για την πορεία της στη ζωή, με το σώμα της να μετατρέπεται σε πομπό μετάδοσης της ανησυχία της για το μέλλον. Ο Αλέξανδρος Μαυρόπουλος, μοναχικός ταξιτζής, με τα λάθη του παρελθόντος να τον αναγκάζουν να ζει δίχως ελπίδα για το αύριο, εκφράζεται με ρεαλισμό και χιούμορ. Ο Νικόλας Παπαδομιχελάκης δίνει στον νεαρό ανάπηρο μουσικό μία αληθινή ανθρώπινη υπόσταση, βιώνει την κάθε ατάκα σαν να είναι η δική του ζωή. Ο Μιχάλης Πανάδης, ο νεαρός φοιτητής Νομικής, αποδέχεται τη σεξουαλική του ταυτότητα μιλώντας ανοιχτά χωρίς να φοβηθεί τις όποιες συνέπειες της πράξης του με τη φωνή του να ραγίζει και το σώμα να «φωνάζει» την πάλη που γίνεται μέσα του. Η Αθηνά Σακαλή ως influencer αναμετριέται με την αψεγάδιαστη εξωτερική εμφάνιση και την εσωτερική ένδεια με ευαισθησία και ειλικρίνεια. Όλοι τους υπηρετούν την υπαρξιακή αγωνία του έργου, ενώνουν την φωνή τους σε μία δυνατή κραυγή αντίστασης και αντίδρασης στην ευτέλεια του αιώνα μας.
Το αφαιρετικό σκηνικό της Ζωής Μολυβδά Φαμέλη απεικονίζει τη σκηνική παρουσία του κενού που έχει κυριεύσει τον σύγχρονο άνθρωπο, επιτρέποντας στους ρόλους να το «κατοικήσουν». Ο Δήμος Κλιμενώφ ντύνει τους ρόλους με τα απαραίτητα αξεσουάρ και ενδύματα επιλέγοντας ουδέτερα χρώματα, χωρίς υπερβολές και προσπάθειας εντυπωσιασμού. Ο φωτιστικός σχεδιασμός των Ιωάννας Αθανασίου και Τάσου Παλαιορούτα ακολουθεί άλλοτε με λευκό δυνατό και ψυχρό τις εξομολογήσεις των χαρακτήρων και άλλοτε με λευκό απαλό και θερμό αφουγκράζεται τις σκέψεις και τα θέλω τους.
Μια παράσταση για το αδηφάγο τέρας που αφήσαμε να μεγαλώσει με τις ευλογίες μας, το κενό. Το κενό στην ανθρώπινη επικοινωνία, το κενό στην αλληλοκατανόηση, το κενό στην αλληλοβοήθεια, το κενό μέσα μας. Το «Προσοχή στο Κενό» που ακούμε ή διαβάζουμε στις αποβάθρες του μετρό και ηλεκτρικού έχει μπει και στη ζωή μας. Αλήθεια, υπάρχει χρόνος αυτό το κενό να γεμίσει, αν εμείς οι θεατές της ζωής, σταματήσουμε να είμαστε θεατές, ναι μπορεί, κάτι να αλλάξει.
Περισσότερα για την παράσταση ΕΔΩ
*Υπ. Διδάκτορας – Δραματουργία και Παράσταση
Τμήμα Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ
